Họ và tên:Nguyễn Thế Hanh.
Đơn vị:Trường THCS Mộc Bắc
GIẢNG CẤP HUYỆN- PHÒNG GIÁO DỤC DUY TIÊN
NĂM HỌC 2008-2009
Bài12.Tiết48
. Thành ngữ.
A Mục tiêu bài học .
Giúp học sinh :
-Hiểu rõ đặc điểm cấu tạo và ý nghĩa của thành ngữ
-GiảI thích nghĩa hàm ẩn của thành ngữ và biết cách sử dụng thành ngữ có hiệu quả trong nói và viết .
B.Chuẩn bị ;
Thầy :Soạn bài,tài liệu về thành ngữ hán việt
Trò:chuẩn bị ở nhà.
C.Tiến trình bài dạy.
a.ổn dịnh tổ chức:
b.Kiểm tra bài cũ:Lớp 5 các em đã được làm quen với thành ngữ,em nào có thể đọc một vài thành ngữ mà em biết :
-Đẹp như tiên, ,Mèo mù vớ cá rán,đen như cột nhà cháy, Con dại các mang,Miệng ăn núi nở
c.Bài mới:
Giới thiệu bài mới:
Vậy thế nào là thành ngữ,sử dụng thành ngữ như thế nào để trả lời được câu hỏi đó .Tiết học ngày hôm nay thầy và các em cùng đi tìm hiểu.Các em mở sgk/143
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung

GV.Đưa ví dụ lên máy và yêu cầu học sinh đọc.
VD.Nước non lận đận một mình.
Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay.
GV?Phần in đậm n là một từ hay một cụm từ.
-Em thưa thầy :Là một cụm từ.
GV? trong cụm từ này,thầy có thể thay đổi 1 số từ ví dụ như thầy thay từ thác =từ bờ;từ ghềnh =từ ruộng có được không?Vì sao?
-Không thay được vì khi thay đổi sẽ làm cho cụm từ này có nghĩa khác đi.
GV.Khác ở chỗ nào?
-Thác:Là chỗ dòng sông có vực đá làm cho nước chảy dốc xuống.
-Ghềnh:Là chỗ lòng sông bị thu hẹp và nông có đá lởm chởm ,nằm chắn ngang làm cho dòng nước dồn lại và chảy xiết .Như vậy đi lại rất khó khăn.
-Còn ruộng, bờ:Chỉ nơi tương đối bằng phẳng dùng để cấy cày và không có gì là khó khăn cả .
GV.Như vậy xét riêng cụm từ “Lên thác xuống ghềnh”Không thể thay đổi một vài từ trong cụm từ này được vì thay đổi sẽ làm cho ý nghĩa của nó khác đi.Đặt trong câu ca dao này thì không thể thay đổi được vì trên là “nước non lận đận một mình” dưới phải là “Lên thác xuống ghềnh” mới phù hợp và mới miêu tả được đầy đủ về cuộc đời ,thân phận của thân cò.
GV?Giả sử bây giờ thầy lại chêm xen vào cụm từ này một vài từ khác.
-GV đưa lên máy chiếu.
“Lên thác rồi lại xuống ghềnh” có được không ?vì sao?
-Không được vì nó sẽ phá vỡ kết cấu của câu lục bát và làm cho cụm từ trở lên rườm rà hơn ,không cần thiết .
GV?Theo em ta có thể thay đổi vị trí các từ trong cụm từ này như “Lên ghềnh xuống thác”;”Thác ghềnh lên xuống”; “Ghềnh lên thác xuống”được không?vì sao?
-Em thưa thầy đổi vị trí như vậy là không được ,không hợp lí hoặc lủng củng hoặc không rõ nghĩa.
GV.Vậy từ việc không thể thay từ ,không thể chêm xen được không thể thay đổi vị trí của các từ đã tạo nên về mặt cấu tạo của cụm từ này